Home > 3-in-1 recensies > Burned out

Op de bank van Florien Vaessen verscheen kort geleden bij uitgeverij Balans. Vaessen werkte jarenlang bij ABN AMRO en op een dag kon ze het niet meer aan. Medisch onderzoek wees uit dat ze de ziekte van Pfeiffer had, een ziekte die bij volwassen alleen voorkomt wanneer hun weerstand extreem laag is, bijvoorbeeld als ze opgebrand zijn.

Langzaam dringt het tot me door: ik heb een ongelofelijke klotebaan.

opdebank

Op de bank – Florien Vaessen, ISBN 9789460031427, September 2016

In haar boek beschrijft Vaessen in drie delen de periode waarin het haar teveel wordt, de jaren daarvoor waarin langzaam steeds meer gefrustreerd wordt, en tot slot de periode waarin ze weer opkrabbelt. Maar Vaessen wil niet alleen haar eigen verhaal vertellen. Steeds meer mensen gaan met tegenzin naar hun werk en steeds meer mensen kampen met klachten die duiden op overspannenheid. Als er zoveel mensen ziek zijn, zijn dat dan alleen individuele problemen? Misschien is de hele wereld wel een beetje overspannen, een beetje ziek. Dat is de boodschap van Florien Vaessen. Niet alleen de mensen zijn ziek, maar de bedrijfsculturen, de hele maatschappij. Daarom wilde ze haar verhaal vertellen. Niet om de ABN AMRO in een kwaad daglicht te zetten, maar om het probleem op de kaart te zetten. En ook wilde zij het boek schrijven dat ze zelf had willen lezen toen ze thuis op de bank zat.

Vaessen vertelt in haar boek een intelligent en eerlijk verhaal. Dat ze het zover schopte als senior manager zal niemand verbazen die het boek leest. Ze laat een kwetsbare kant zien van zichzelf, maar schuwt het niet om ook haar eigen gedrag als manager onder de loep te nemen, want ook zijzelf zat ze boordevol vooroordelen als het ging om overwerkte medewerkers. Vaessen kan enorm relativeren, en vindt in Op de bank de juiste balans tussen informatie en haar persoonlijke verhaal, tussen het grotere, maatschappelijke probleem en haar eigen klachten. In een hoofdstuk somt ze op voor welke taken ze verantwoordelijk is als manager. Er blijkt niks leuks tussen te zitten. Moedeloos concludeert ze: Ik heb een ongelofelijke klotebaan.

Dit citaat raakte me persoonlijk. Dat ik geïnteresseerd ben in een boek over een bankmedewerkster die overspannen wordt, heeft een oorzaak. Ook zelf loop ik rond met oververmoeidheidsklachten. Ook zelf werk ik bij een groot bedrijf vergelijkbaar met de ABN AMRO. Het boek van Vaessen is zelfs zo herkenbaar dat het tweede deel uit het boek leest als ‘another day at the office’.

Terwijl ik met fris enthousiasme mijn nieuwe functie vervulde, stortte ik thuis helemaal in.

De drie oorzaken van een burn out (de lat die telkens hoger wordt, het tekort aan invloed op je eigen werk en de constante dreiging dat je aan de beurt bent bij de volgende reorganisatie) komen ook voor bij mij op kantoor. Zelf stortte ik me jarenlang vol energie op mijn hobby waar ik mijn eigen werk en tempo kon bepalen. De keerzijde daarvan was dat deze hobby, waar ik elk vrij uurtje aan besteedde, mijn to-do lijstje alleen maar langer en langer maakte.

En toen vond ik op een dag een nieuwe baan op een nieuwe afdeling. Mijn nieuwe manager waardeerde me zoals ik was. Hij vertelde dat niet alleen, hij handelde er ook naar. Hoe paradoxaal het misschien ook klinkt, de moeheid overviel me compleet. Terwijl ik op mijn werk met fris enthousiasme mijn nieuwe functie vervulde, stortte ik thuis helemaal in. Ik kon mijn werk nog wel doen, maar had verder nergens meer energie voor. Mijn eigen diagnose: een lichte burn out.

lessenvanburnout

De lessen van burn-out – Annegreet van Bergen, ISBN 9789045031668, Maart 2016

Voor mensen zoals ik, die misschien wel bijna omvallen, is de remedie: rust, maar ook: het lezen van verhalen van anderen. Het in 2000 verschenen boek De lessen van burn-out van Annegreet van Bergen werd begin 2016 opnieuw gedrukt – met een overigens prachtige cover – en biedt ook een persoonlijk verhaal. Er zijn legio boeken verschenen over burn-out, maar dat zijn voornamelijk non-fictie boeken vol tips, adviezen en stappenplannen. Je kan geen tijdschrift openslaan of het kopt ‘Druk, druk, druk’, om vervolgens een hele batterij aan open deuren op te sommen, die je ook op het internet kan vinden. Persoonlijke verhalen zijn er weinig, laat staan goed geschreven.

Van Bergen is journalist, en ook zij doet een boekje open over haar werk. Over hoe het is als vrouw in een mannenwereld. Over het werken op de redactie van een tijdschrift. Over collega’s die haar niet serieus namen. Met een zeer prettige schrijfstijl – wat verwacht je dan van een journalist – vertelt ze hoe ze langzaam weer beter werd, zonder te klagen en zonder zelfmedelijden. Met vlagen is duidelijk herkenbaar dat het verhaal zich 16 jaar geleden afspeelt, maar omdat de wereld alleen maar drukker is geworden, blijft De lessen van een burn-out een actueel verhaal.

Het is nu wachten op een stoere man die zijn verhaal durft te vertellen.

Annegreet en Florien zijn stoere vrouwen, dat waren ze al in hun baan, maar zijn dat misschien nog wel meer nu ze over hun burn out hebben durven vertellen. Ook Ruby Wax in Tem je geest en Myrthe van der Meer in PAAZ deelden hun verhaal, hoewel deze verhalen misschien iets minder herkenbaar zijn. Het is nu wachten op het boek van een stoere man die zijn persoonlijke verhaal vertelt.

leeronsstiltezitten

Leer ons stil te zitten – Tim Parks, ISBN 9789029573306, September 2010

Over stoere mannen gesproken. Er is één boek dat ik als derde graag nog wil noemen in deze context: Leer ons stil te zitten van Tim Parks. Dit boek is zowel kritischer als zweveriger dan de andere twee boeken, maar het is een persoonlijk verhaal van de schrijver die last heeft van chronische pijnen. Zijn arts kan hem niet helpen, en dus zit er voor hem niks anders op dan zich op het alternatieve circuit te richten. Omdat de hoofdpersoon als schrijver als meerdere boeken op zijn naam heeft staan, is ook dit persoonlijke verhaal een mooi geschreven verhaal, waarin ook woorden en taal centraal staan. Parks geeft een heel eigen beeld op de relatie tussen lichaam en geest. Mensen die goed zijn met hun hoofd verwaarlozen soms hun lichaam met alle gevolgen van dien. Dat je daar iets aan kan doen beschrijft hij in zijn boek. Ook zelf heb ik de basiscursus Mindfulness inmiddels achter de rug.

Mensen die goed zijn met hun hoofd verwaarlozen soms hun lichaam

Drie persoonlijke verhalen van overspannen mensen. Misschien wel een miljoen Nederlanders die ziek zijn geworden van hun werk. Ik kan alleen maar afsluiten met: Pas goed op jezelf. Je werk is belangrijk, maar je gezondheid is nog veel belangrijker.

 

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*